Etykieta na szlaku
Turystyczna etykieta, której warto przestrzegać na szlaku
Sporty outdoorowe, w szczególności turystyka górska, to aktywności dostępne dla coraz szerszego grona chętnych. Dzięki zaawansowanemu sprzętowi i powszechnie dostępnym informacjom ułatwiającym stawianie pierwszych kroków w górach coraz więcej ludzi korzysta z doskonale znanych zalet wędrówek — i świetnie, bo przecież każdy powinien mieć możliwość odkrycia swojego miejsca w niesamowitym świecie natury.
Warto jednak pamiętać, że każda wędrówka — zarówno krótki spacer niedaleko domu, jak i trekking po drugiej stronie globu — ma wpływ na otoczenie. Na szlaku trzeba szanować innych turystów i dbać o to, by wyrządzać jak najmniej szkody miejscom, które tak bardzo lubimy. Oto kilka pomocnych wskazówek.
Zasady zachowania na szlaku
1. Nie zbaczaj ze szlaku
Pierwsza zasada to trzymanie się jak najbliżej wyznaczonego szlaku i nieskracanie drogi biegnącej ostrymi zakosami. Oczywiście tak jak w przypadku innych opisywanych tu zasad — jeśli tylko Ty robisz coś wbrew zaleceniom, negatywne skutki będą minimalne. Jednak jeśli każdy będzie myśleć w ten sposób i wszyscy turyści będą schodzić z wyznaczonych szlaków według własnego widzimisię, szybko zaczną wydeptywać nowe ścieżki, niszcząc piękne zasoby matki natury. Negatywny wpływ na rosnącą przy szlakach florę jest natychmiastowy, a nawet jedno przejście „na dziko” wyrządza szkody.
2. Szanuj innych ludzi i zwierzęta
Kolejną podstawową zasadą górskiej etykiety jest witanie innych turystów. Zwyczajem jest też ustępowanie drogi osobom idącym pod górę, aby mogły utrzymać odpowiedni rytm marszu. Aby nie zakłócać spokoju zwierzętom (jak również ludziom, którzy na łonie natury szukają wyciszenia i odprężenia), na szlaku wypada mówić ściszonym głosem i słuchać muzyki jedynie przez słuchawki.
W razie spotkania dzikiego zwierzęcia najlepiej jest zachować odpowiedni dystans i pozwolić mu swobodnie się poruszać. A jeśli zwierzę blokuje przejście? Pamiętaj, że to ono jest u siebie — musisz je obejść. Jeśli wędrujesz z psem, zachowaj szczególną ostrożność. Psy instynktownie podążają za śladami innych zwierząt i chcą je gonić, dlatego może być konieczne trzymanie pupila na smyczy.
3. Zabierz z powrotem wszystko, co wnosisz na szlak
Opakowania i inne śmieci
Kolejna ważna zasada to niepozostawianie na łonie natury żadnych śmieci — nie tylko opakowań, niedopałków papierosów i chusteczek, ale również skórek owoców i warzyw oraz innych resztek jedzenia. Skórka banana rozkłada się nawet 10 miesięcy, w międzyczasie oszpecając widoki i zakłócając wrażliwy ekosystem. Zasada jest prosta: zabierz ze sobą z powrotem WSZYSTKO bez wyjątku.
Przed wyjściem z domu usuń wszelkie zbędne opakowania z rzeczy, które zabierasz na szlak. Pamiętaj też o spakowaniu worka na śmieci, który wyrzucisz po powrocie.
Odpady pochodzenia ludzkiego
Załatwianie potrzeb fizjologicznych na łonie natury to temat, którego nie można bagatelizować. Jak to robić, by nie zanieczyszczać wód, nie rozpowszechniać chorób i nie irytować kolejnych turystów? Odpowiedź to… kopanie. I niestety nie jest to tak proste, jak mogłoby się wydawać.
Zasada numer jeden brzmi: wyraźnie oddal się od szlaku i zadbaj o zachowanie dystansu co najmniej 75 metrów od wszelkich źródeł wody. Najlepiej, jeśli wybrane miejsce jest nasłonecznione. Słońce miło będzie poczuć na gołej skórze, a generowane przez nie ciepło przyspieszy rozkład. Następnie wykop dołek o średnicy około 10–15 cm i głębokości około 15–20 cm. Kiedy się wypróżnisz, zasyp dołek ziemią i przykryj go, aby pozostawić jak najmniej śladów. Najlepiej jest zebrać odchody do worka na śmieci, który wyrzucisz po powrocie do domu. Podobnie należy postąpić z produktami do higieny kobiecej. Warto też mieć na uwadze jeszcze jedną kwestię: nie oddawać moczu blisko wody!
… i to wszystko!
Równie ważną zasadą jak niewyrzucanie niczego na łonie natury jest niezbieranie niczego podczas wędrówki. Nawet jeśli nie jesteś na terenie parku narodowego (gdzie zbieranie czegokolwiek jest zabronione), kwiaty, kamienie i poroża, które widzisz podczas wędrówki, pełnią ważną rolę w lokalnym ekosystemie i dodają uroku otoczeniu. Możesz podziwiać je tak długo, jak tylko masz ochotę, robić mnóstwo zdjęć i rysować, ale pozostaw je na miejscu, aby inni również mogli cieszyć nimi wzrok. Poza tym nie pozostawiaj znaków na naturalnych elementach — niech zachowają swoją naturalną postać.
4. Jak zakładać obozowisko
Dłuższa wędrówka i trekking nierozerwalnie wiążą się z nocami spędzanymi pod gwiazdami. Aby były one jak najlepszym doświadczeniem, przestrzegaj tych zasad…
Lokalne przepisy
Zasady obowiązujące turystów pieszych różnią się w zależności od kraju. Są miejsca, gdzie obozowisko można zakładać niemal wszędzie, i inne, gdzie obowiązują bardziej restrykcyjne zasady. Zawsze należy więc sprawdzić lokalne przepisy. Na przykład w niektórych miejscach zabronione jest rozkładania namiotu, ale można biwakować.
Rozbij obozowisko na twardym podłożu
Aby ograniczyć do minimum negatywny wpływ na otoczenie, postaraj się rozbić obozowisko na twardym podłożu, takim jak skały, piasek czy szuter. Jeśli dotrzesz do często odwiedzanych miejsc, skorzystaj z wyznaczonych pól namiotowych zamiast zakładać nowe obozowisko.
Ognisko
Nic tak nie odpręża jak ognisko dopełniające wieczór na łonie natury. Ale znowu – trzeba uważać, bo jego skutki mogą być druzgocące. Rozpalanie ognia jest oczywiście zabronione w okresach suszy lub silnego wiatru, często też jest całkowicie zakazane w parkach. Wybierz miejsce, gdzie jest sporo drzew, aby nie wyrządzić spustoszenia na terenach o niewielkich leśnych zasobach. Korzystaj wyłącznie z martwych drzew i zbieraj je z różnych miejsc. Pamiętaj o otoczeniu ogniska kamieniami zapobiegającymi jego rozprzestrzenianiu, a jeśli istnieje wypalone w podłożu miejsce, wykorzystaj je. Na koniec upewnij się, że drewno wypali się do końca, a następnie zalej ognisko wodą, zanim udasz się na spoczynek. Zasypanie ogniska to za mało, aby je całkowicie ugasić!
Nie zakładaj obozowiska zbyt blisko zasobów wodnych
Aby utrzymać jak największą czystość rzek i strumyków, nie należy myć naczyń ani zębów blisko naturalnie płynącej wody. Najlepiej jest też oddalić od niej obozowisko, gdyż mogłoby to zakłócić życie fauny uzależnionej od łatwego dostępu do wody. W miejscach, gdzie możesz spotkać dzikie zwierzęta lub niedźwiedzie, kluczowe jest gotowanie i przechowywanie jedzenia oraz innych aromatycznych elementów ekwipunku w bezpiecznej odległości od namiotu.