Buty skitourowe: czym są i jak wybrać najlepszy model?
Uwielbiasz narciarstwo i chcesz poszerzyć górskie horyzonty? Jesteś sportowcem i szukasz ciekawych sposobów na trening zimą na łonie natury? Masz ochotę na dobrą zabawę na śniegu i zimowe przygody? Jeśli Twoja odpowiedź na którekolwiek z powyższych pytań brzmi „tak”, powinien zainteresować Cię skitouring.
A jeśli decyzję o poświęceniu się jeździe w dziewiczym puchu i odkrywaniu piękna gór masz już za sobą i zaczynasz gromadzić sprzęt, w tym artykule dowiesz się wszystkiego o jednym z podstawowych elementów skitourowego ekwipunku, czyli o butach do skitouringu.
Czym różnią się buty skitourowe od butów zjazdowych?
Na początek warto zadać sobie pytanie, czym różnią się buty skitourowe od butów zjazdowych. Pierwsza i kluczowa różnica to rozwiązania umożliwiające płynne i wydajne podchodzenie:
- Mechanizm Ski/Walk — jest to rozwiązanie pozwalające na odblokowanie cholewki butów i uwolnienie kostki, co umożliwia poruszanie się do góry poprzez wykonywanie ruchów stóp imitujących zwykłe chodzenie. Kiedy narciarz jest gotowy do zjazdu, wystarczy zmienić położenie dźwigni, aby z powrotem zablokować cholewkę.
- Inserty pinowe z przodu i z tyłu skorupy — metalowe inserty z otworem zlokalizowane w przedniej i tylnej części skorupy butów. Zapewniają kompatybilność z technicznymi (pinowymi) wiązaniami skitourowymi. Tutaj dowiesz się, jak używać wiązań skitourowych.
- Podeszwa o zwiększonej przyczepności — czasami narciarze skitourowi muszą odpiąć narty i pokonać skalisty lub bardzo stromy odcinek terenu na nogach. Buty skitourowe są wyposażone w podeszwę o zwiększonej przyczepności z bieżnikiem, która podnosi stabilność podczas poruszania się po skałach, śniegu, lodzie lub śliskich podłogach barów podczas après ski.
- Niska waga — zjazdowe buty narciarskie są ciężkie, a narciarze skitourowi nie mogą sobie pozwolić na korzystanie ze sprzętu, który ich spowalnia i zabiera energię potrzebną na zjazd. Aby tego uniknąć, projektanci butów skitourowych sięgnęli po nieszablonowe rozwiązania i stworzyli niesamowicie innowacyjne konstrukcje, które w połączeniu z supernowoczesnymi materiałami pozwoliły obniżyć wagę butów bez kompromisu na ich wydajności.
- Komfort — w przeciwieństwie do narciarstwa alpejskiego, w którym szybkie zjazdy po trasach przerywa „odpoczynek” na wyciągu, skitouring wiąże się z niemal nieustanną pracą stóp w butach. Oznacza to, że buty skitourowe muszą cechować się większym poziomem komfortu — co jest niemałym wyzwaniem, biorąc pod uwagę konieczność ruchomości cholewki podczas podchodzenia.
Jak wybrać najlepsze buty skitourowe?
Dostępna na rynku oferta butów skitourowych jest oszałamiająca. Znalezienie modelu idealnie dopasowanego do indywidualnych potrzeb wymaga więc nieco wysiłku. Najlepiej zacząć od szczerej oceny swoich umiejętności. Trzeba też zastanowić się, jak będą używane buty, wziąć pod uwagę kształt swoich stóp i przemyśleć, jakie wiązania skitourowe będą najbardziej odpowiednie.
- Poziom zaawansowania — szczera ocena aktualnego i pożądanego poziomu umiejętności narciarskich znacznie ułatwi wybór odpowiednich butów — nie za sztywnych i nie za miękkich. (Tutaj dowiesz się więcej o fleksie butów narciarskich.)
- Jak będziesz użytkować buty skitourowe — czy większość czasu spędzisz daleko poza trasami, eksplorując dzikie tereny i szukając dziewiczego puchu? Należysz do wyczynowych sportowców i chcesz spróbować swoich sił w zawodach skialpinistycznych? Planujesz urozmaicić zimowy trening, testując trasy skitourowe w lokalnym ośrodku narciarskim? A może chcesz wynieść swoje narciarstwo na nowy poziom, sprawdzić się w stromym górskim terenie i stawić czoła wyzwaniom, których próżno szukać na przygotowanych trasach? Zadanie sobie tego rodzaju pytań przed rozpoczęciem polowania na idealne buty skitourowe pozwoli zawęzić pole poszukiwań do modeli stworzonych z myślą o całodziennym komforcie, szybkim podchodzeniu, funkcjonalności all mountain lub zjazdowej wydajności.
- Kształt stóp — specjaliści od bootfittingu twierdzą, że mogą dopasować każdy but do każdej stopy. Jednak prawda jest taka, że im lepiej oryginalny kształt butów odpowiada anatomii stopy i łydki, tym mniej trzeba będzie ingerować w ich formę, aby leżały idealnie. A im mniejsza ingerencja, tym lepiej buty utrzymają swój indywidualnie dopasowany kształt.
Kompatybilność z wiązaniami
Niestety nie wszystkie buty skitourowe są kompatybilne ze wszystkimi wiązaniami do skitouringu. W związku z tym określenie, jaki rodzaj narciarstwa będziesz uprawiać, to wielki krok naprzód, jeśli chodzi o wybór odpowiednich wiązań: pinowych, szynowych lub hybrydowych. A kiedy podejmiesz tę decyzję, możesz wyeliminować buty, które nie są kompatybilne z wybranym typem wiązań. Poniżej znajdziesz listę podeszew najczęściej spotykanych w butach skitourowych.Uwaga: aby zapewnić, że wiązania gwarantują odpowiedni poziom bezpieczeństwa i pełne osiągi, musisz mieć absolutną pewność, że wybrane buty i wiązania są w 100% kompatybilne.
- ISO 9523 — buty spełniające tę normę są wyposażone w inserty techniczne z przodu i z tyłu, dzięki czemu są kompatybilne z wiązaniami pinowymi. Pasują również do wiązań MNC oraz Sole.ID. Buty ISO 9523 mają gumowe podeszwy o zwiększonej przyczepności o profilu rocker, które ułatwiają chodzenie.
- GripWalk — buty tego typu mogą być wyposażone w przednie i tylne inserty techniczne zapewniające kompatybilność z wiązaniami pinowymi. Pasują również do wiązań MNC, WTR oraz Sole.ID. Mają gumowe podeszwy o zwiększonej przyczepności o profilu rocker, które ułatwiają chodzenie.
- Modele niespełniające norm — buty z podeszwami niespełniającymi skitourowych norm są wyposażone w przednie i tylne inserty techniczne zapewniające kompatybilność z wiązaniami pinowymi. Tego typu modele najczęściej stosuje się w skialpinizmie i na zawodach, czyli wtedy, kiedy najbardziej liczy się szybkość. Aby ograniczyć wagę butów, projektanci na nowo opracowali ich podeszwy, pozbawiając buty tradycyjnych krawędzi z przodu i z tyłu. Taka konstrukcja umożliwia dopasowanie do alpejskich wiązań skitourowych.
Tutaj dowiesz się, jak używać wiązań skitourowych.
Kilka słów na koniec…
- Łatwość użytkowania — dobra zabawa poza trasami w dużej mierze zależy od łatwości i skuteczności poruszania. Możliwość szybkiego poruszania zmniejsza również ryzyko, minimalizując czas spędzony na trudnych lub stromych odcinkach trasy. W związku z tym im łatwiej jest przejść z trybu podchodzenia do trybu zjazdu (i vice versa), tym lepiej — pod względem wygody, ale również bezpieczeństwa.
- Znajdź profesjonalny serwis bootfittingu — w ostatnich latach buty narciarskie oferują niesamowitą wygodę od razu po wyjęciu z pudełka. Niemniej jednak stopy różnią się anatomią, dlatego zachęcamy do zaniesienia nowych butów skitourowych do wyspecjalizowanego bootfittera. Pomoże on indywidualnie dopasować buty do stóp, a to przełoży się na maksymalne osiągi narciarskie. Połączenie stóp i butów to kluczowy aspekt efektywnej współpracy ciała z nartami, dlatego im bardziej precyzyjne dopasowanie butów, tym większa skuteczność podczas jazdy i tym większy komfort ciała na każdym etapie wycieczki.
- Dbaj o swoje buty — po każdej wycieczce usuń buty wewnętrzne ze skorup oraz wkładki z butów wewnętrznych i pozostaw do wyschnięcia. Oprzyj się pokusie ustawienia ich blisko źródła ciepła — wysoka temperatura może zdeformować kształt botków i skorup. Zadbaj o swoje buty, a buty zadbają o Ciebie! A przy okazji będą o niebo lepiej pachnieć.
Na tym koniec. Mamy nadzieję, że zebrane przez nas informacje wystarczą do rozpoczęcia poszukiwania idealnych butów skitourowych. I chociaż pomocne mogą okazać się rady i zalecenia innych narciarzy, warto pamiętać, że każdy narciarz jest inny. To, co świetnie sprawdza się u jednego, może nie być najlepszym rozwiązaniem dla kogoś innego. Racjonalna ocena swoich umiejętności i celów to klucz do sukcesu. Już za chwilę będziesz szusować w świeżym puchu i cieszyć się górskimi widokami w towarzystwie najbliższych narciarskich kompanów — i nikogo więcej.
Udanego skitouringu!
Aby zdobyć więcej informacji o skitouringu — poznać podstawy bezpieczeństwa poza trasami, dowiedzieć się, jak korzystać z fok i jak właściwie ubrać się na wycieczkę skitourową —zajrzyj na stronę z historiami i przewodnikami narciarskimi.