Jak poruszać się na nartach skitourowych?
Skitouring to fantastyczny sposób na poszerzenie narciarskich horyzontów poza granice ośrodków, zagłębienie się w niesamowity świat wysokich gór i dzikiej przyrody oraz poznanie mało uczęszczanych zakątków.
Aby zacząć przygodę ze skitouringiem, potrzeba:
- nowych umiejętności, które umożliwią Tobie i Twoim narciarskim kompanom zagłębienie się w górski świat i bezpieczny powrót do domu
- trochę fantastycznego nowego sprzętu!
Czym różni się sprzęt do skitouringu od sprzętu do narciarstwa alpejskiego?
W ostatnich latach popularność skitouringu gwałtownie wzrosła. Marki z branży sportów zimowych odpowiedziały na ten trend, opracowując innowacyjne produkty, aby maksymalnie ułatwić uprawianie skitouringu i zapewnić jak największą frajdę z tej aktywności. Są to przede wszystkim:
- narty skitourowe
- wiązania skitourowe
- buty skitourowe
- foki
- odzież skitourowa
Dowiedz się, co spakować na wycieczkę poza trasy.
Jakie są najlepsze wiązania do skitouringu?
Podstawowa różnica między wiązaniami skitourowymi i standardowymi wiązaniami zjazdowymi sprowadza się do tego, że wiązania skitourowe mają mechanizm uwalniający piętkę butów oraz specyficzną konstrukcję części przedniej umożliwiającą ruchomość przodu buta do przodu. Pozwala to narciarzom wykonywać ruchy zbliżone do zwykłego chodzenia podczas poruszania się na nartach w górę. Wiązania skitourowe można podzielić na kilka kategorii.
- Techniczne wiązania skitourowe (nazywane też wiązaniami pinowymi) — wiązania techniczne są wyposażone w dwa bolce, które zaciskają się w specjalnych otworach zlokalizowanych po bokach przedniej części skorupy butów skitourowych. Umożliwia to ruch przodu butów wokół osi bolców. Klasyczne wiązania techniczne mają też piny blokujące piętkę butów na czas zjazdu. Modele pinowe to zazwyczaj najlżejsze, a co za tym idzie najczęściej wybierane wiązania skitourowe.
- Szynowe wiązania skitourowe (zwane też alpejskimi wiązaniami skitourowymi) — modele tego typu są wyposażone w przody i tyły zbliżone do tych występujących w wiązaniach zjazdowych. Elementy te są zamontowane na specjalnej szynie, mają punkt obrotu w części przedniej i część tylną, którą można odblokować. Mimo że są cięższe niż wiązania techniczne, preferują je niektórzy freeriderzy, ceniąc ich elastyczność i zjazdową niezawodność — cechy dodające pewności siebie podczas dynamicznych zjazdów po stromych zboczach. Szynowe wiązania skitourowe są też wybierane przez narciarzy, którzy w większości przypadków korzystają z infrastruktury wyciągów i jedynie od czasu do czasu wybierają się w teren — a zależy im na jednym zestawie sprzętu.
- Hybrydowe wiązania skitourowe — jak sama ich nazwa wskazuje, wiązania tego typu łączą największe zalety modeli technicznych i szynowych. Wiązania hybrydowe mają techniczną część przednią i zjazdowy tył. Skutkuje to lekkością i łatwością podczas podchodzenia oraz solidnymi osiągami podczas zjazdu. Ten rodzaj wiązań wybiera coraz więcej narciarzy freetourowych.
Jakie są najlepsze buty do skitouringu?
Wraz z rosnącymi wymaganiami narciarzy pozatrasowych rozwija się oferta butów skitourowych. Producenci starają się spełnić potrzeby coraz bardziej niejednolitego grona odbiorców. Mimo ogromnej różnorodności dostępnych modeli można wyróżnić kilka cech odróżniających je od butów zjazdowych.
- Odchylana cholewka — wszystkie buty skitourowe mają ruchomą cholewkę, którą można zablokować na czas zjazdu i odblokować na czas podchodzenia, aby zapewnić szeroki zakres ruchu.
- Inserty techniczne — buty skitourowe są też wyposażone w specjalne inserty z przodu i z tyłu podeszwy. Zapewniają one kompatybilność z wiązaniami pinowymi.
- Podeszwa o zwięszkonej przyczepności — gumowa podeszwa z bieżnikiem ułatwia nie tylko wspinaczkę w skalistym i oblodzonym terenie. Sprawdza się też na śliskim parkingu i minimalizuje ryzyko kontuzji podczas dobrej zabawy na après ski.
- Lekkość — podobnie jak w przypadku nart i wiązań, ograniczona waga to kluczowa cecha butów skitourowych. Specjalne materiały oraz innowacyjna konstrukcja gwarantują wysokie osiągi niezbędne do efektywnego podchodzenia i zjazdu.
Czym są foki?
Foki to długie i cienkie pasy z materiału precyzyjnie przycięte do kształtu nart. Z jednej strony mają przyczepną warstwę, która przywiera do ślizgów nart, a z drugiej krótkie, ułożone pod kątem włosie, które zapewnia poślizg, kiedy narta przesuwa się w przód, i przyczepia się do powierzchni śniegu, kiedy narta zostaje obciążona. Chociaż foki pierwotnie wykonywano z foczego futra, zdecydowana większość współczesnych modeli jest na szczęście wykonana z moheru, syntetycznych włókien lub mieszanki tych dwóch materiałów.
Jaka jest najlepsza odzież do uprawiania skitouringu?
Jeśli chodzi o ubranie, skitouring to specyficzna i wymagająca dyscyplina. Z jednej strony ubranie musi zapewnić Ci ciepło podczas zjazdu i przerw. Z drugiej strony większość czasu spędzisz, podchodząc, czyli wykonując intensywną aktywność aerobową — wówczas kluczowa będzie ochrona przed przegrzaniem i przepoceniem. Najlepsze rozwiązanie to słynny system trzywarstwowy o dużej uniwersalności.
- Pierwsza warstwa — relatywnie lekka i szybko schnąca odzież spodnia wykonana z materiału odprowadzającego wilgoć (np. z wełny lub tkaniny syntetycznej).
- Warstwa środkowa — warstwa izolacyjna o niskiej wadze i wysokim poziomie ochrony przed zimnem, np. puch gęsi lub syntetyczny.
- Warstwa zewnętrzna — wiatroszczelna, nieprzemakalna i oddychająca warstwa chroniąca przed wiatrem, śniegiem i deszczem.
Wymienione warstwy można dowolnie łączyć, aby dopasować ubiór do panujących warunków. Przykład? W zimne dni bez opadów i z niewielkim wiatrem podczas podejścia wystarczą pierwsza i środkowa warstwa. Po dotarciu na szczyt możesz zarzucić na siebie warstwę zewnętrzną, która zapewni Ci ciepło i ochroni przed zmoczeniem podczas zjazdu w głębokim po pas puchu.
Dowiedz się więcej o trzywarstwowym systemie ubierania na wycieczki skitourowe.
Jakich umiejętności wymaga skitouring?
Skitouring to aktywność nie tylko dla narciarskich ekspertów. Mogą go uprawiać osoby na różnym poziomie zaawansowania — szczególnie w przypadku skitouringu w granicach ośrodka, gdzie można znaleźć łatwe trasy umożliwiające początkującym wygodne podejście i zjazd zieloną trasą.
Jeśli natomiast wyruszasz w teren — i jest to bardzo ważne zalecenie — musisz opanować kilka pozatrasowych umiejętności:
- Bezpieczeństwo lawinowe — właściciele ośrodków narciarskich inwestują ogromne sumy pieniędzy i sporo wysiłku w maksymalne zabezpieczanie terenów w granicach ich stacji. Obszar poza nimi to dziki teren. Aby korzystać z jego pełnego potencjału, trzeba przejść odpowiedni trening, przede wszystkim w zakresie bezpiecznego poruszania się poza trasami. W praktyce oznacza to realizację kursu lawinowego, na którym można nauczyć się, jak rozpoznawać zagrożenie i niebezpieczny teren, jak działać w przypadku zejścia lawiny oraz jak zająć się jej ofiarami.
- Pierwsza pomoc — jeśli poza trasami coś pójdzie nie tak, nie zawsze można liczyć na pomoc odpowiednich służb lub osób trzecich. Najlepszym ubezpieczeniem na wypadek wpakowania się w poważne tarapaty jest przeszkolenie się w zakresie pierwszej pomocy w górach i konstrukcji prowizorycznej akii z dostępnych materiałów.
- Zwrot przez przełożenie narty — kiedy robi się zbyt stromo, aby podchodzić w linii prostej, narciarze skitourowi poruszają się do góry zygzakami. Na końcu trawersu wykonują specjalny manewr nazywany zwrotem przez przełożenie narty. Mimo że pierwsze próby zmiany kierunku poruszania tą metodą mogą sprawiać bardzo dziwne wrażenie, warto powtarzać sobie, że im więcej wykonanych manewrów, tym łatwiej i płynniej wykonuje się tę narciarską ewolucję. Trasy skitourowe w ośrodkach narciarskich to idealne miejsce do doskonalenia techniki zwrotu przez przełożenie narty — warto je wykorzystać i doskonalić umiejętności, zanim wyruszy się w teren.
Przeczytaj nasze historie i przewodniki narciarskie, aby dowiedzieć się więcej o…