Salomon prezentuje Brigade Index: pierwszy kask do sportów zimowych nadający się do recyklingu

Brigade Index to projekt, nad którym pracowaliśmy cztery lata – kask narciarski i snowboardowy w pełni nadający się do recyklingu po okresie użytkowania. Brigade Index reprezentuje zupełnie nowe podejście do konstrukcji kasków – jego skład jest oparty w 96% na materiałach z tej samej rodziny tworzyw sztucznych.

Aby stworzyć Brigade Index, zespół badawczo-rozwojowy Salomon opracował rozwiązania techniczne umożliwiające wykonanie kasku z materiałów z jednej rodziny tworzyw sztucznych przy zachowaniu tej samej funkcjonalności i równie wysokiego poziomu ochrony. Dzięki konstrukcji opartej na materiałach z tej samej grupy kask Brigade Index można po okresie eksploatacji rozdrobnić i przetworzyć bez konieczności demontażu.

Kask Brigade Index ma o 19% mniejszy wpływ na środowisko niż „tradycyjny” model Brigade. Wynika to z dwóch kwestii. Po pierwsze – z zastosowania poliolefin (zwłaszcza polipropylenu), których produkcja wymaga mniej energii niż w przypadku innych tworzyw termoplastycznych. Po drugie – z charakterystyki procesu recyklingu po okresie eksploatacji kasku.

WYZWANIA ZWIĄZANE Z OPRACOWANIEM KASKU NARCIARSKIEGO NADAJĄCEGO SIĘ DO RECYKLINGU

W 2019 roku zespół ds. sportów zimowych Salomon rozpoczął poszukiwanie sposobów na ograniczenie wpływu produktów marki na środowisko. W odniesieniu do kasków stało się jasne, że stosowany w ich rdzeniu polistyren ekspandowany ma znaczący wpływ na środowisko. Eksperci z zespołu badawczo-rozwojowego rozpoczęli prace zmierzające do zastąpienia tego tworzywa materiałem bardziej przyjaznym środowisku. Szybko znaleźli nie tylko materiał, ale również jego dostawcę.

Zachęcony początkowymi sukcesami zespół postanowił iść o krok dalej. Za inspirację posłużyła pierwsza koncepcja recyklingowalnych butów biegowych INDEX.01 zaprezentowana niewiele wcześniej przez zespół ds. obuwia Salomon pracujący w tej samej siedzibie głównej Annecy Design Center (ADC). Specjaliści od sportów zimowych zabrali się za analizowanie możliwości w zakresie procesów poeksploatacyjnych i recyklingu kasków. Okazało się to dużym – choć możliwym do podjęcia – wyzwaniem.

„Recykling tradycyjnych kasków jest bardzo trudny. Są to produkty wykonane z różnorodnych materiałów tworzących poszczególne elementy: skorupę, rdzeń, klamry, paski i wygodne wnętrze” – wyjaśnia Nans Girodengo, specjalista ds. badań i rozwoju w dziale akcesoriów ochronnych Salomon. „Nie ma sposobu na rozdzielenie tych wszystkich materiałów po okresie eksploatacji, dlatego kaski często lądują na wysypiskach śmieci lub są spalane. Musieliśmy znaleźć sposób na wykorzystanie jednego materiału lub materiałów z jednej grupy we wszystkich częściach kasku, aby umożliwić prosty proces recyklingu. Jednocześnie – co oczywiste – nowy produkt musiał spełniać te same surowe wymogi w zakresie bezpieczeństwa, co wszystkie inne kaski z naszej kolekcji”.

PRACA OD ZERA W OPARCIU O MATERIAŁY Z JEDNEJ GRUPY

Punktem wyjścia projektu Brigade Index było odważne założenie: odrzucenie wszystkich istniejących materiałów, elementów i procesów stosowanych przez Salomon i doskonalonych na przestrzeni 22 lat wytwarzania kasków. We współpracy z Paprec – francuską firmą specjalizującą się w gospodarowaniu odpadami, recyklingu i rewaloryzacji materiałów – zespół Salomon szukał jednej rodziny materiałów, która mogłaby posłużyć do wykonania całego kasku.

Wybór padł na polipropylen (PP) – tworzywo termoplastyczne, które może być podgrzewane i kształtowane w różnorodny sposób, a zarazem wymaga mniej energii niż inne tworzywa termoplastyczne, aby zostać wytworzone, co dodatkowo ograniczyłoby wpływ kasku na środowisko. Kolejnym krokiem było ponowne opracowanie wszystkich elementów kasku w oparciu o materiały z grupy polipropylenów – w taki sposób, aby zapewnić niezmienny poziom komfortu i ochrony.

„Pracując nad tym projektem, naprawdę mieliśmy szczęście. Wyraźnie rosło zapotrzebowanie na materiały pochodzące z recyklingu, a nasi partnerzy z firmy Paprec poinformowali nas, że istnieje ogromny popyt na przetworzony polipropylen, szczególnie w przemyśle motoryzacyjnym” – mówi Thibaut Montagnoni, kierownik projektu w zespole badawczo-rozwojowym działu akcesoriów ochronnych Salomon. „Paprec miał już opracowany proces recyklingu polipropylenu, postanowiliśmy więc sprawdzić możliwość zastosowania go w naszym projekcie”.

Na etapie realizacji zespół badawczo-rozwojowy poddał testom 10 różnych konstrukcji kasku, w tym różne rodzaje i kształty polipropylenu oraz różne techniki wtryskowe. Spodziewano się, że najtrudniej będzie stworzyć zewnętrzną skorupę i wewnętrzny rdzeń – elementy kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa i tłumienia uderzeń. Dzięki szeroko zakrojonym testom okazało się jednak, że polipropylen charakteryzuje się dużą trwałością i odpornością na zarysowania, a także – w spienionej postaci – doskonałą amortyzacją wstrząsów.

„Skorupa zewnętrzna kasku to element najbardziej narażony na porysowanie i zniszczenie. Nasze wewnętrzne testy ścieralności wykazały jednak, że polipropylen charakteryzuje się wysoką odpornością na zniszczenie, a po zastosowaniu powłoki wierzchniej dorównuje innym materiałom pod względem trwałości” – tłumaczy Nans Girodengo. „Wysłaliśmy trochę kasków Brigade Index do szkół narciarskich, gdzie – jak wiadomo – sprzęt jest użytkowany wyjątkowo intensywnie. Po tych testach również nie zgłoszono żadnych zastrzeżeń. Jeśli chodzi o wewnętrzny rdzeń, odkryliśmy, że EPP4D, czyli polipropylen ekspandowany, lepiej amortyzuje mikrowstrząsy, a po uderzeniu szybciej powraca do pierwotnego kształtu niż polistyren ekspandowany (EPS4D)”.

Opracowując konstrukcję kasku, zastosowano zrównoważone podejście – usunięto wszystkie zbędne elementy. Nity łączące pasek pod brodą z kaskiem zastąpiono otworem w skorupie, dzięki czemu pasek mógł zostać przyszyty do siebie samego. Zmieniono również konstrukcję uchwytu na gogle – zamiast nitowanego paska przymocowanego do elastycznego materiału zastosowano jedną plastikową część.

Ostatecznie kask jest wykonany w 96% z polipropylenu. W jakiej postaci? Skorupa zewnętrzna powstała z granulatu wtryskiwanego do specjalnych form, rdzeń z polipropylenu ekspandowanego, a elementy tekstylne z plecionych polipropylenowych włókien. Firma Paprec potwierdziła, że kask „w pełni nadaje się do recyklingu”, ponieważ jego skład przekracza próg 95% materiałów z tej samej grupy. Od polipropylenu odeszliśmy tylko w kilku elementach konstrukcyjnych, aby zachować odpowiednią sztywność i zapewnić komfort:

• Wsuwany element klamry zatrzaskowej oraz pokrętło regulacyjne z tyłu kasku zostały wykonane z polioksymetylenu (POM), aby zapewnić trwałą sztywność i zapobiec deformacji.
• W wyściełanych elementach nauszników i częściowo w rdzeniu kasku zastosowaliśmy tworzywo EVA, aby zapewnić wygodę.

JAK ODDAĆ DO RECYKLINGU KASK BRIGADE INDEX?

Kiedy kask Brigade Index nie będzie już potrzebny, klient powinien wysłać go do centrum zbiórki odpadów. Wystarczy zeskanować kod QR na metce, wydrukować etykietę przewozową i oddać kask do wysyłki w najbliższym urzędzie pocztowym – całkowicie za darmo. Kaski trafią do zakładu Paprec we francuskim Verdun, gdzie zostaną zmielone i przetworzone na doniczki, zderzaki samochodowe lub wsporniki tarasowe. Mimo że kaski mają elementy, które nie są wykonane z polipropylenu, ich demontaż nie będzie konieczny – Paprec oddzieli wszelkie inne tworzywa, zapewniając, że materiał otrzymany w procesie recyklingu będzie czystym polipropylenem.

Wszystkie odesłane nam kaski trafią do Paprec i zostaną poddane recyklingowi. A ponieważ Paprec ma możliwość łączenia rozdrobnionych kasków z innym przetworzonym polipropylenem, nie będzie trzeba czekać na zgromadzenie dużej liczby odesłanych kasków, aby poddać je masowemu recyklingowi.

„Szacujemy, że cykl życia kasku trwa 5 lat – przy założeniu, że jest używany 10 dni w roku. Mamy świadomość, że w najbliższych latach nie trafi do nas z powrotem zbyt wiele egzemplarzy. Jest to jednak projekt długoterminowy” – wyjaśnia Benjamin Raffort, kierownik linii produktów z działu akcesoriów ochronnych. „Wiemy, że musimy oswajać naszych klientów z myślą, że zużyty kask należy odesłać, a nie wyrzucić. Musimy też edukować ich w zakresie procesu zwrotu” – dodaje Raffort. „Ten proces został już zapoczątkowany przy okazji butów do biegów ulicznych Salomon Index, które również można odesłać po okresie użytkowania. Wiemy, że popularyzowanie tych tematów przyczyni się do pozytywnego sprzężenia zwrotnego – więcej osób będzie chętnych do podjęcia dodatkowych wysiłków, które z kolei pozwolą na recykling większej liczby produktów”.

„Eksperci z działu sportów zimowych Salomon od lat intensywnie pracują nad zmniejszeniem wpływu naszych produktów na środowisko naturalne” – tłumaczy Xavier Le Guen, wiceprezes ds. sportów zimowych w firmie Salomon. „Projekt Trash is Gold to świetny przykład na to, jak można wykorzystać plastikowe odpady z produkcji nart do wyrobu krawędzi narciarskich, wiązań snowboardowych oraz ślizgów nart i desek. Na początku tego roku Salomon opublikował oceny cyklu życia (LCA) kluczowych produktów – nart zjazdowych i biegowych, desek snowboardowych, wiązań, kasków i gogli – w celu poznania wpływu na środowisko każdego etapu procesu tworzenia produktu, od pozyskiwania materiałów aż po zarządzanie produktem po zakończeniu jego eksploatacji. W ten sposób LCA mają bezpośredni wpływ na globalną strategię klimatyczną Salomon poprzez dane naukowe. Wyniki wszystkich naszych LCA zostały ponadto udostępnione – w ten sposób chcemy przyczynić się do szerszej transformacji naszej branży”.

W 2025 roku wszystkie kaski z linii Brigade zostaną zastąpione modelami Brigade Index, również w wersji MIPS.