Podstawowy sprzęt do narciarstwa pozatrasowego
Narciarstwo pozatrasowe daje mnóstwo frajdy i satysfakcji, a jeśli masz w sobie coś z gadżeciarza, poszukiwania sprzętu mogą być niemal równie pasjonujące jak testowanie jego osiągów podczas zakładania linii w dziewiczym puchu.
Poza odzieżą, rękawicami, kaskiem, goglami, okularami przeciwsłonecznymi itp. na początek przygody z freeridem i skituringiem potrzebujesz kilku niezbędników – sprzętu narciarskiego, plecaka i lawinowego ABC. Zatem do dzieła!
[Buying Guide]Backcountry skiing gear essentials(Youtube Video 1)
Wiązania skiturowe
Na rynku znajdziesz mnóstwo różnych wiązań skiturowych. Większość z nich można zakwalifikować jako pinowe, szynowe lub hybrydowe.
Wiązania pinowe (kłowe lub low-tech)
Jeśli planujesz regularne wyprawy w teren, wiązania pinowe to świetny wybór. Są superlekkie, wytrzymałe i mają prostą konstrukcję, co przekłada się na wysoką wydajność podczas podchodzenia – obniżona waga sprzętu pozwala poruszać się szybciej i docierać dalej.
Minusem wiązań pinowych jest mniejsza skuteczność przy wypinaniu – nie są tak niezawodnie i stabilne jak wiązania zjazdowe. Mimo tego dzięki niskiej wadze ten rodzaj wiązań przemawia do większości narciarzy, którym podczas skiturowych wycieczek zależy na czasie.
Wiązania szynowe
Nie zagłębiając się w szczegóły, wiązania szynowe od tradycyjnych wiązań zjazdowych różni jedynie to, że ich przody i piętki są zamontowane na szynie, którą podczas podejścia można odblokować w części tylnej. Zaletą wiązań szynowych jest niezawodny, stabilny system wypinania wzorowany na wiązaniach zjazdowych oraz kompatybilność z szeroką gamą butów narciarskich – w tym z butami zjazdowymi bez insertów pinowych.
Minusem wiązań szynowych jest ich waga – są one znacznie cięższe od wiązań pinowych – oraz punkt obrotu przesunięty wyraźnie do przodu, co skutkuje mniejszą wydajnością podczas podchodzenia. Wiązania szynowe mogą też wpływać na pracę nart.
Wiązania szynowe są przeznaczone dla narciarzy szukających zestawu typu „wszystko w jednym”, którym zależy na niezawodnym wypinaniu, jakie oferują wiązania zjazdowe, i którzy spędzają 80–90% czasu, jeżdżąc w granicach narciarskich ośrodków, ale chcą być gotowi na sporadyczne wypady poza przygotowane trasy. Warto jednak wspomnieć, że dzięki rewolucyjnym nowym rozwiązaniom technicznym w wiązaniach hybrydowych, wiązania szynowe są obecnie wybierane coraz rzadziej.
Wiązania hybrydowe
Coraz więcej narciarzy rusza poza trasy nie tyle w poszukiwaniu nietkniętego puchu, ile efektownych linii, klifów i żlebów, które ciężko znaleźć w granicach stacji narciarskich. Połączenie skituringu i freeride’u wymaga sprzętu, który jest wystarczająco solidny, aby sprostać szybkiej, dynamicznej jeździe i lądowaniu sporych dropów, a zarazem na tyle lekki i wydajny, aby po dotarciu na górę mieć siłę na wymagający zjazd.
Przykład? Nowe wiązania S/Lab Shift łączące niezawodny system wypinania i kompatybilność z butami zjazdowymi z lżejszą konstrukcją i optymalnym punktem obrotu charakterystycznymi dla wiązań pinowych.
Buty skiturowe
Buty skiturowe wyróżnia kilka rozwiązań, dzięki którym stanowią wygodną i wydajną alternatywę dla tradycyjnych butów zjazdowych. Po pierwsze, dysponują ruchomą cholewką, która po odblokowaniu zapewnia zakres ruchomości komfortowy zarówno podczas chodzenia, jak i pochodzenia. Na czas zjazdu cholewkę można w prosty sposób zablokować w trybie „ski”, przekręcając dźwignię umieszczoną z tyłu butów.
Większość modeli tego typu wyposażono ponadto w profilowane podeszwy z bieżnikiem ułatwiające wspinanie po skalistej grani i podchodzenie po ośnieżonych zboczach.
Podczas gdy te dwie cechy są kluczowe do jazdy poza trasami, wielu narciarzy jeżdżących głównie po przygotowanych trasach również preferuje ten rodzaj butów – są one wygodne, ułatwiają poruszanie po oblodzonym parkingu i lepiej sprawdzają się podczas zabawy na après ski!
Trzecią cechą, która wyróżnia buty skiturowe, są inserty techniczne, dzięki którym podeszwy butów są kompatybilne z wiązaniami pinowymi.
Odpowiednie buty to naprawdę ważna sprawa, dlatego warto zagłębić się w temat. Polecamy nasz artykuł o tym, jak wybrać najlepsze buty narciarskie.
Narty skiturowe
Największa różnica między nartami skiturowymi i zjazdowymi to ich waga. Narty skiturowe są lekkie, aby zapewnić wydajność podczas podchodzenia, a ich kształt, flex i rodzaj rockera ułatwiają jazdę w puchu i głębokim śniegu w terenie.
Typowe narty skiturowe są przeznaczone dla narciarzy, którzy większość czasu spędzają na długich lub kilkudniowych wycieczkach w teren. W związku z tym w ich konstrukcji równie istotną rolę odgrywa wydajność podczas podchodzenia, jak osiągi zjazdowe. A ponieważ dla tych modeli waga to kluczowy aspekt, narty skiturowe zazwyczaj są węższe niż modele freeride’owe.
Nie da się jednak ukryć – niska waga skutkuje obniżeniem osiągów zjazdowych. Narty freeride’owe są szersze i cięższe niż typowe narty skiturowe, co redukuje wibracje i zapewnia większą stabilność podczas jazdy po lodoszreni i lądowania skoków z wysokich klifów.
Narty freeride’owe to idealny wybór dla narciarzy, którzy ponad 70% czasu spędzają, jeżdżąc w granicach ośrodka z wykorzystaniem wyciągów, ale chcą mieć sprzęt umożliwiający bezbolesne przejście w tryb skiturowy, kiedy mają ochotę na przygody w dziewiczym terenie.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, przeznacz kilka minut na przeczytanie naszych wskazówek, jak wybrać narty skiturowe.
Kije skiturowe
Podobnie jak narty, buty i wiązania, również kije skiturowe powinny być lekkie, a zarazem wystarczająco wytrzymałe, aby sprostać wyzwaniom wypraw poza trasy. Regulowane kije to idealna opcja na długie trawersy po stromych zboczach, kiedy wygodnie jest podchodzić z krótszym kijem od strony dostokowej i dłuższym od strony odstokowej. W takiej sytuacji dobrze sprawdza się też przedłużana rączka.
Na rynku istnieje kilka systemów blokowania. Naszym zdaniem najlepszy stosunek supersolidnej blokady i łatwej regulacji zapewnia system Easy-Lock.
Spośród innych funkcjonalnych rozwiązań warto wymienić wypinane paski, które odczepiają się od kijów w razie porwania narciarza przez lawinę lub zablokowania kija w konarze drzewa, oraz talerzyki z regulowanym ustawieniem kątowym, zapewniające pewniejsze wbicie kijów podczas podchodzenia po twardym, stromym zboczu.Regulowane kije skiturowe
Foki
Foki przykleja się do nart za pomocą specjalnego kleju. Istnieją również foki bezklejowe, które zasysają się do ślizgów, wykorzystując przyciąganie molekularne, jednak generalnie rzecz biorąc, foki klejowe są bardziej niezawodne, szczególnie w wilgotnych warunkach.
Wielu producentów nart ma w ofercie foki przycięte fabrycznie do konkretnego modelu nart. Pozostałe modele zazwyczaj są sprzedawane w komplecie z nożykiem i prostymi instrukcjami. Wiele filmów pokazowych jak przycinać foki można też znaleźć w YouTube.
Plecaki skiturowe
Dobry plecak to wyposażenie obowiązkowe – jest potrzebny do transportu sprzętu lawinowego, dodatkowej warstwy odzieży oraz wystarczającej ilości jedzenia i picia, aby utrzymać optymalne nawodnienie i energię potrzebne podczas aktywności w górach
.Jeśli nie działasz w terenie lodowcowym, wybierz plecak o pojemności od 20 do 30 litrów wyposażony w co najmniej dwie przegrody (sprzęt lawinowy powinien znaleźć się w osobnej, łatwo dostępnej kieszeni). Inne kieszenie przeznaczone na mniejsze akcesoria, takie jak gogle, krem z filtrem, zestaw narzędzi itp., mogą okazać się przydatne, ale nie są niezbędne. Dowiedz się, co spakować na jednodniową wycieczkę skiturową.
Wiele modeli plecaków jest dostępnych w wersji małej, średniej i dużej – na początek upewnij się, że wybierasz odpowiednią wielkość. Potem sprawdź, czy pasy – biodrowy i ramienne – są wygodne i czy po ich dopasowaniu plecak dokładnie przylega do pleców i nie buja się na boki.
Ważnym elementem jest też system mocowania nart niezbędny podczas podchodzenia na butach lub wspinaczki w skalistym terenie. Większość plecaków jest wyposażona w ukośny system troczenia nart, układ przypominający literę A lub oba rozwiązania. Sposób mocowania nart zależy od indywidualnych preferencji. My polecamy obejrzenie filmu jak transportować narty, na którym analizujemy zalety i wady każdej z metod.
Sprzęt lawinowy
Nie musimy chyba przypominać, że narciarstwo pozatrasowe wiąże się z pewnymi zagrożeniami, w tym z zagrożeniem lawinowym. W związku z tym obowiązkowym wyposażeniem jest nowoczesny detektor lawinowy, składana sonda i łopata z metalowym trzonkiem. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań w górskim terenie konieczne jest też zdobycie jak największej wiedzy z zakresu bezpieczeństwa lawinowego.
Aby dowiedzieć się więcej o sprzęcie lawinowym, przeczytaj nasz artykuł o podstawowym sprzęcie podnoszącym bezpieczeństwo podczas jazdy w terenie.
W ten sposób dotarliśmy do końca – znasz już podstawowy sprzęt potrzebny do rozpoczęcia przygody z narciarstwem pozatrasowym. Więcej porad znajdziesz w naszych artykułach i filmach dotyczących freeride’u i skituringu. Do poznania jest całe mnóstwo technik i sprzętu, ale w pewnym momencie trzeba w końcu odłożyć tablet, wyłączyć laptopa lub schować telefon do kieszeni i po prostu ruszyć w góry!